Geen verwarringsgevaar tussen handelsnamen thuiszorginstellingen
Dit artikel over het wel of niet verbieden dat verschillende ondernemingen dezelfde handelsnaam gebruiken, verscheen op 5 januari 2021 op De Jurist.
Stel, je drijft een thuiszorginstelling in Tilburg onder de naam Thuiszorg de Zonnestraal. Kun je het gebruik verbieden van precies dezelfde naam door een thuiszorginstelling die 130 km verderop in Hoofddorp is gevestigd? De rechtbank Amsterdam oordeelde in juli 2019 van wel, maar op 15 december 2020 vernietigde het hof Amsterdam dit oordeel. Beide identieke handelsnamen kunnen naast elkaar bestaan, omdat er geen gevaar voor verwarring bij het publiek te duchten is.
De bescherming van handelsnamen in Nederland wordt geregeld in de Handelsnaamwet. Dit is een oude wet uit 1921 die sindsdien slechts in beperkte mate is gewijzigd. Het gaat in deze zaak om de vraag of het gebruik van de handelsnaam ‘Thuiszorg De Zonnestraal’ door de Hoofddorpse Zonnestraal bij het publiek leidt tot verwarring met de oudere handelsnaam ‘Thuiszorg de Zonnestraal’ uit Tilburg.
De juridische grondslag is artikel 5 van de Handelsnaamwet. Op grond van dit artikel is het verboden een handelsnaam te voeren ‘die vóórdat de onderneming onder die naam werd gedreven, reeds door een ander rechtmatig gevoerd werd, of die van diens handelsnaam slechts in geringe mate afwijkt, een en ander voor zover dientengevolge, in verband met de aard van beide ondernemingen en de plaats waar zij gevestigd zijn, bij het publiek verwarring tussen die ondernemingen te duchten is.’
In eerste aanleg kreeg de Tilburgse Zonnestraal gelijk en oordeelde de rechter dat de Hoofddorpse Zonnestraal in strijd handelt met artikel 5 van de Handelsnaamwet. De Amsterdamse kantonrechter nam tot uitgangspunt dat het begrip verwarring ruim dient te worden opgevat; ook indirecte verwarring valt hieronder. Omdat beide ondernemingen precies dezelfde handelsnaam gebruiken en de aard van de ondernemingen overeenstemt, is het gevaar voor indirecte verwarring - ondanks de geografische afstand - reëel, aldus de kantonrechter.
Plaatselijke bekendheid
Die beslissing in eerste instantie houdt in hoger beroep geen stand. Het Amsterdamse hof neemt als uitgangspunt dat artikel 5 Handelsnaamwet ertoe strekt de plaatselijke bekendheid van een onderneming die plaatselijk actief is te beschermen. De bepaling dient er niet toe om die bescherming uit te breiden tot heel Nederland, bijvoorbeeld in het geval dat een overeenkomstige handelsnaam in een domeinnaam is opgenomen en daarmee landelijk bereik heeft, zoals hier het geval is. Het feit dat de Hoofddorpse Zonnestraal enige naamsbekendheid uitstraalt in de regio Tilburg, levert dus niet zonder meer een schending op van het oudere handelsnaamrecht van de Tilburgse Zonnestraal.
Het hof laat meewegen dat thuiszorg naar haar aard een lokale bezigheid is. De Hoofddorpse Zonnestraal opereert vanuit Hoofddorp op een afstand van circa 130 kilometer van Tilburg verwijderd. Het is ook niet gebleken dat door het opereren onder dezelfde handelsnaam (potentiële) klanten van de Tilburgse Zonnestraal overlopen naar de thuiszorginstelling in Hoofddorp. Er is geen aanleiding om te vrezen dat het bedrijfsdebiet van de Tilburgse Zonnestraal wordt geraakt. De beslissing van de Amsterdamse kantonrechter wordt vernietigd. Positief nieuws dus voor de Hoofddorpse Zonnestraal, alhoewel zij tegenwoordig de handelsnaam ‘Thuiszorg De Zonnestralen’ voert.
